De week tegen eenzaamheid is net voorbij.
Ik vind het goed dat er ruchtbaarheid aan wordt gegeven, maar wat is een week…
Moet er niet veel meer aandacht aan besteed worden? De vergrijzing die nu zo prominent aanwezig is en de participatiewet zorgen ervoor dat het overgrote deel van de eenzaamheid verborgen blijft.
Naar mijn mening is eenzaamheid een onwelkome plaag die veel te veel harten teistert en veel te veel mensen een ontheemd gevoel geeft dat niet met een pilletje te verhelpen is.

Verborgen eenzaamheid

Laatst hadden wij een informatiemiddag verzorgd voor meer dan honderd ouderen met een verleden in Nederlands-Indië, in de stad waar mijn vader zijn eerste stappen op Hollandse bodem zette in een contractpension. We vroegen de mensen een klein formulier in te vullen waarop onder andere de vraag stond: Wat zou u willen dat er gerealiseerd wordt, wat kunnen wij doen?
Het antwoord op één formulier brak mijn hart een beetje; “Ik zou graag iets hebben om naartoe te gaan, want ik voel me zo eenzaam.”
Moed.
Moed is er voor nodig, en zeker voor een Indische oudere,  om dit op te schrijven.  Gevoel tonen en uiten is toch altijd een behoorlijke drempel die de Indo over moet.
Nog een voorbeeld: één  van onze bewoners, mijn favoriete mopperaar die altijd wel een vorm van beklag komt doen bij mij of mijn collega’s. Trots, rechte rug en militair geschoold.
Op een morgen ging ik bij hem langs, omdat ik aanvoelde dat het helemaal niet zo lekker ging met hem. Terwijl ik plaatsnam in zijn stoel graaide hij al tussen zijn papieren en zei “Jess, kijk dit heb ik uitgeprint. Er schijnt een poeder te zijn dat je in Limburg kan kopen, dat je in kan nemen en dan is het klaar. Ik heb er geen zin meer in. Ik wil naar mijn vrouw, heb hier niets meer te zoeken. Mijn leven is af.” Deze meneer in kwestie is er één met verborgen eenzaamheid, ook al heeft hij ruim zeventig mensen om zich heen, elke dag. Het gemopper, zijn trots, zijn in mijn ogen reacties op een verdriet dat hij voelt en niet kan uiten.
Eenzaamheid dus. Ik ben er erg gevoelig voor, wil dat ik het weg kan nemen en doe mijn best om ze iets te geven en ze voor dat moment even goed te doen voelen.
Misschien omdat ik het herken. Het gevoel je niet meer veilig of geborgen te voelen. Je alleen te voelen in de massa. Het is een sluimerende ziekte die je afzondert van de rest.

 

Daarom is wat Nusantara biedt, een samenzijn met gelijkgestemden, gezelschap waarmee je een verleden deelt, mensen die je identiteit en bestaansrecht bevestigen, zo enorm van belang. Ik denk dat, zeker voor de doelgroep voor wie ik me in mag zetten: de Indische ouderen, eenzaamheid misschien nog wel veel meer beladen is. De Indische cultuur is namelijk een familiecultuur; het samenzijn met eten als verbindende factor word je met de paplepel ingegoten. Wat als je tegen het eind van je leven alleen komt te staan? Misschien omdat je geen kinderen hebt, misschien omdat de kinderen te ver weg wonen of misschien zelfs omdat de banden om wat voor een reden dan ook verbroken zijn? Hoe geef je als Indische toe, dat je eenzaam bent?

Moed

Ik vind ze moedig, stuk voor stuk. Ik ben er erg trots op dat wij met onze missie een klein verschil willen en kunnen maken. En voor de mensen die nog thuis wonen en zich overmeesterd voelen door een sluimerende eenzaamheid, ik hoop dat ze de moed vinden om dat kenbaar te maken.
Gelukkig ben ik de afgelopen jaren veel mensen en instanties tegengekomen die vrijwillig een bijdrage leveren, om het leven van die oudere weer wat zonneschijn te geven.
En dat is zeker nu de dagen korter worden en het donker steeds vroeger zijn intrede doet, een zeer welkom stukje liefde.

Een week, nee.
Wij als kinderen en kleinkinderen zijn zo druk, zij het met werk, zij het op onze ‘sociale medium’ dat vastgelijmde antisociale apparaat tussen duim en handpalm. Laten wij echt contact maken, in deze wereld, de wereld die niet op een beeldscherm te vangen is. Met de mensen die ertoe doen, de mensen van wie we houden. Contact met al onze zintuigen, zodat we eerder kunnen detecteren waar onze geliefden behoefte aan hebben.
Aandacht, echte aandacht doet wonderen.